Subskrybuj Encyklopedię medycyny naturalnej

Wolne rodniki

Życie bez tlenu nie byłoby możliwe. Nie zawsze jednak zdajemy sobie sprawę z tego, że jego nadmiar jest szkodliwy dla organizmu. Dlaczego tak się dzieje? Naukowcy zaczęli zadawać sobie to pytanie na początku lat czterdziestych naszego stulecia przy próbie wyjaśnienia przyczyny powstawania retinopatii wcześniaczej. 

Warzywa 
Jest to groźna choroba oczu, prowadząca do ślepoty. Udowodniono, że jest spowodowana zbyt wysokim stężeniem tlenu w inkubatorach, w których przebywają wcześniaki w początkowym okresie życia. Od czasu tego odkrycia lecznicze stężenie tlenu w inkubatorach jest ściśle monitorowane.

Wolne rodniki to nazwa cząsteczek organicznych związków (głównie reaktywnych form tlenu) pozbawionych jednego elektronu. Są one bardzo aktywne, szybko przemieszczają się w organizmie i wchodzą w reakcję z każdą napotkaną cząsteczką. 
 
Reaktywne formy tlenu pełnią bardzo ważną funkcję w organizmie, umożliwiając walkę z mikroorganizmami oraz pasożytami. Ocenia się, że 5 % tlenu przekształca się w wolne rodniki. Jest to proces stale zachodzący w naszym organizmie. Gdy powstaje zbyt dużo rodników, mówimy o stresie oksydacyjnym. Na szczęście każda komórka dysponuje odpowiednimi składnikami, które przeciwdziałają szkodliwemu wpływowi wolnych rodników. Są to antyoksydanty, czyli przeciwutleniacze.
 
Dla prawidłowego funkcjonowania organizmu konieczne jest zachowanie równowagi między wolnymi rodnikami a antyoksydantami. Wolne rodniki odpowiadają za uszkodzenie białek, tłuszczów, kwasów nukleinowych zawartych w komórkach ciała, co najszybciej objawia się tworzeniem zmarszczek i zwiotczeniem skóry oraz nasilającą się z wiekiem skłonnością do przebarwień skóry. 

Coraz częściej przeciwutleniacze wykorzystywane są w kosmetyce. Dodawane są one do kremów, które dzięki temu mają działanie odmładzające - nawilżają skórę, zwiększają jej jędrność i elastyczność. Nałogowi palacze, a także osoby mieszkające w wielkich miastach wymagają dostarczania z pokarmem większej ilości przeciwutleniaczy (niekiedy także w postaci gotowych preparatów).

Zalecany jest im systematyczny, umiarkowany wysiłek fizyczny, ponieważ stymuluje on mechanizmy antyoksydacyjne. Doskonałym źródłem antyoksydantów są świeże owoce. Duży wpływ na powstawanie nadmiaru wolnych rodników ma częste picie alkoholu.
 
Powstawaniu nadmiaru wolnych rodników sprzyjają: 
  • palenie tytoniu: 
  • picie alkoholu; 
  • nieodpowiednia dieta np. jedzenie mięsa wędzonego oraz przygotowywanego na grillu; 
  • długotrwałe opalanie się; 
  • przebywanie w zanieczyszczonym środowisku.

Choroby wywołane działaniem wolnych rodników:
  •  miażdżyca;
  •  stwardnienie boczne zanikowe;
  •  nowotwory;    
  •  choroba Alzheimera; 
  •  kłębuszkowe zapalenie nerek;
  •  choroba Crohna; 
  •  cukrzyca; 
  •  zaćma;
  •  zawał mięśnia sercowego;
  •  przedwczesne starzenie się organizmu.
Przeciwutleniacze, zwane "wymiataczami" wolnych rodników, to między innymi witaminy A, C i E, a także selen, magnez, żelazo, cynk, miedź, mangan oraz bioflawonoidy. Do najsilniejszych antyoksydantów należy witamina E (tokoferol), która spowalnia tempo starzenia się skóry, przyspiesza gojenie się ran, zapobiega miażdżycy, zwiększa odporność organizmu, przeciwdziała zaćmie, nazywana bywa witaminą płodności, gdyż wpływa na regulację cyklu miesiączkowego i prawidłowy przebieg ciąży u kobiet, a także potencję u mężczyzn. Ponadto dzięki długotrwałemu podawaniu witaminy E można zmniejszyć ryzyko choroby niedokrwiennej serca aż o 40%.
 
Witamina C (kwas askorbinowy) reguluje procesy enzymatyczne wewnątrz komórek, wspomaga funkcjonowanie układu odpornościowego, przeciwdziała objawom zmęczenia organizmu, umożliwia wchłanianie żelaza oraz obniża poziom cholesterolu. Koenzym Q (ubichinon) jest substancją obecną we wszystkich komórkach, a swoją budową przypomina witaminę. 

Jej ilość w organizmie maleje wraz z wiekiem. Koenzym Q obniża ciśnienie tętnicze krwi, poprawia funkcjonowanie mięśnia sercowego, przeciwdziała miażdżycy, zapewnia prawidłowe ukrwienie i utlenowanie tkanek, zwiększa odporność organizmu i jego wydolność, zapobiega otyłości oraz paradontozie.

Witamina A, czyli retinol (jej prekursorem jest beta-karoten) zapobiega udarom mózgu, zaburzeniom rytmu serca, powstawaniu nowotworów, a także działa ochronnie na nabłonek oczny. Selen, który jest niezbędny dla prawidłowego działania systemu odpornościowego, ma działanie przeciwnowotworowe.

Zaleca się:
  • duże ilości świeżych warzyw i owoców; 
  • nasiona roślin oraz pełnoziarniste pieczywo; 
  • przynajmniej raz w tygodniu należy jeść ryby.
Mimo że organizm sam wytwarza przeciwutleniacze, to konieczne jest dostarczanie ich z pokarmami. Przyjmowane w postaci naturalnej działają bardziej efektywnie niż w tabletkach.
 
Świetnym źródłem antyoksydantów są owoce. Każdy owoc cytrusowy zawiera ponad 100 naturalnych przeciwutleniaczy, a np. 1 kiwi zapewnia dzienne zapotrzebowanie organizmu na witaminę C. Inne źródła witaminy C to słodka papryka, brokuły, brukselka, kalafior, kapusta, szpinak czy truskawki. Podczas przygotowywania posiłków należy pamiętać o tym, że wysoka temperatura niszczy tę witaminę.

Z roku na rok znamy coraz więcej substancji mających zdolność unieszkodliwiania wolnych rodników. Od niedawna wiadomo, że winogrona zawierają resveratol - substancję o silnym działaniu antyoksydacyjnym, która zmniejsza ryzyko zawału mięśnia sercowego i zapobiega nowotworom jelita grubego. 

Resveratol obecny jest w skórce wszystkich typów winogron (tj. zielonej, czerwonej i czarnej). Witamina E znajduje się w olejach roślinnych, migdałach, soi, nasionach słonecznika, ziarnach zbóż, mleku, maśle, serach, jajach oraz zielonym groszku. Koenzym Q zawarty jest w sardynkach, makreli, orzeszkach ziemnych, pistacjowych i włoskich, w soi. 

Beta-karoten obecny jest w ciemnoczerwonych i ciemnozielonych warzywach (im bardziej intensywny jest ich kolor, tym więcej zawierają tej substancji), słodkich ziemniakach, marchewce, suszonych morelach, kalarepie, jarmużu, szpinaku, dyni, grejpfrutach, mango, sałacie i brokułach. Gotowanie nie niszczy zawartości beta-karotenu w pożywieniu. Źródłem selenu są drób, grzyby, żółtka jaj, czosnek, cebula, a także drożdże.

Do pokarmów o dużej zawartości antyutleniaczy zaliczamy: brokuły, brukselkę, kapustę, pomidory, szparagi, bazylię, orzechy, marchewkę, kminek, imbir, sałatę, orzeszki ziemne, dynię, szałwię, cebulę, pomarańcze, jagody, arbuzy, kurkumę, miłorząb, ryby, owoce morza.
 
Należy unikać:  
  •  potraw wysokotłuszczowych,
  •  bogatych w cukry proste (fast food);
  •  mięsa wędzonego i przygotowywanego na grillu;
  •  długotrwałego podgrzewania potraw;
  •  picia alkoholu.
Encyklopedia medycyny naturalnej | U źródła natury

SUBSKRYBCJA

Wpisz swój adres e-mail:

Delivered by FeedBurner

Wesprzyj medycopedię



Reklama






Spirulin plus

Online

Wszystkich Online: 7
Gości: 0
Roboty: robot Bot, robot Bot, robot Bot, robot Bot, crawl Bot, spider Bot, robot Bot