Subskrybuj Encyklopedię medycyny naturalnej

Mukowiscydoza i leczenie żywieniowe - dieta

Mukowiscydoza jest ciężką, nieuleczalną chorobą dziedziczną. Powoduje ją defekt genu kontrolującego gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu. Występuje dość często. Duży procent dzieci chorych na mukowiscydozę umiera przed 20. rokiem życia. Jest to choroba ogólnoustrojowa, a więc zakłócająca funkcjonowanie wielu narządów.

Dotyczy przede wszystkim układu oddechowego i pokarmowego. Organizm chorego wytwarza nadmierne ilości lepkiego i gęstego śluzu, który powoduje zaburzenia we wszystkich narządach mających gruczoły śluzowe. U zdrowego człowieka śluz pokrywa wewnętrzną powierzchnię oskrzeli i oskrzelików. U osoby chorej na mukowiscydozę śluz zalega w oskrzelach i powoduje ich niedrożność. Jest także podłożem rozwoju bakterii chorobotwórczych, wywołujących częste zapalenia płuc i oskrzeli.

Dziecko, aparat tlenowy

Wydzielina blokuje także trzustkę, produkującą enzymy trawienne. Powoduje zastój soku trzustkowego i żółci w wątrobie, a w konsekwencji marskość i torbiele. Z czasem mogą wystąpić zaburzenia trawienia i złe wchłanianie tłuszczów oraz białka, będące przyczyną biegunek i niedoborów pokarmowych. Skutkiem tego może być niedożywienie.

Charakterystyczną cechą mukowiscydozy jest nadmierne wydalanie z potem elektrolitów. Może ono stanowić przyczynę zapaści, szczególnie u niemowląt w czasie upałów oraz w stanach gorączkowych. W leczeniu mukowiscydozy podstawowe znaczenie ma właściwy sposób odżywiania, który pomaga cierpiącym w utrzymaniu w miarę dobrego stanu zdrowia i wpływa na złagodzenie objawów tego schorzenia.

Dieta w mukowiscydozie powinna być wysokokaloryczna i bogatobiałkowa, dostarczająca bardzo dużo tłuszczów, węglowodanów, soli i wody. Jej zadaniem jest zrównoważenie strat energii, wynikające z podwyższonej ponad normę przemiany materii (np. utrudnione oddychanie), a także dostarczenie dodatkowej siły i składników budulcowych, niezbędnych do prawidłowego wzrostu organizmu.

Zarówno chore na mukowiscydozę dzieci, jak i dorośli mają zwiększone zapotrzebowanie na energię: od 30 do 100%, co musi stanowić podstawę w układaniu diety. Wartość energetyczna oraz zawartość białka w pożywieniu osób dotkniętych tą chorobą to bardzo ważne elementy żywienia. Zwłaszcza wtedy, gdy chorzy cierpią w wyniku stanów zapalnych dróg oddechowych lub tracą z pożywieniem wiele tłuszczu z powodu złego wchłaniania.

Co jeść w mukowiscydozie? zaleca się:  

  • tłuste mięso i ryby; 
  • pełnotłuste mleko i jego przetwory; 
  • spożywanie tłuszczu: masła, oleju, oliwy;  
  • nasiona roślin strączkowych; 
  • owoce i warzywa wzbogacane śmietaną, cukrem i masłem; 
  • produkty z dużą zawartością cukru; miód, słodycze, ciasta;
  • potrawy smażone; 
  • orzechy (najlepiej dodawać je do każdego posiłku);
  • duże ilości węglowodanów złożonych w postaci pieczywa, ziemniaków, makaronów; 
  • picie słodkich napojów, soków, nektarów. 

W mukowiscydozie konieczne jest zwiększenie o 50% ilości spożywanego białka. Dlatego do każdego posiłku należy dobierać produkty będące dobrym jego źródłem. Cierpiącym na mukowiscydozę należy podawać do picia około 1 litra mleka dziennie; świeży produkt można zastępować mlekiem w proszku.

Aby pokryć zwiększone zapotrzebowanie na energię, wskazane jest spożywanie serów żółtych i topionych. Z ryb należy wybierać tłuste gatunki: łosoś, sardynki, makrela. Dania mięsne można panierować i smażyć. Sosy dobrze jest przyrządzać z dodatkiem mąki i śmietany. Dotyczy to także zup - nie należy jadać czystych, niczym nie zaprawianych.

Do przygotowania potraw należy używać więcej tłuszczu, zarówno podczas smażenia, duszenia i pieczenia, jak również w postaci surowych olejów roślinnych i oliwy do sałatek. Do surówek i sałatek warto również dodawać majonez lub sosy z niego zrobione. Pieczywo powinno być smarowane masłem lub margaryną, które także dodajemy do gotowanych warzyw, aby podnieść ich wartość kaloryczną. Dieta osób chorych na mukowiscydozę może obfitować w cukier, który jest łatwo przyswajalny i dostarcza dużo energii.

Między posiłkami zaleca się jedzenie wysokoenergetycznych przekąsek, takich jak; ciasta, chipsy, paluszki, czekolada, bita śmietana, lody, suszone owoce, słone orzeszki czy orzechy. Polecane są także koktajle na bazie pełnotłustego mleka i jego przetworów. W okresie wzmożonej potliwości, szczególnie podczas upałów i w trakcie ćwiczeń fizycznych, należy zwiększyć solenie potraw.

Mukowiscydoza wiąże się często z brakiem apetytu, dlatego potrawy powinny być atrakcyjnie podane i dostosowane do indywidualnych upodobań chorego. Posiłki należy spożywać 4-5 razy dziennie, ale porcje nie mogą być zbyt duże. Z diety powinno się wyeliminować takie składniki, które nie dostarczają ani energii, ani znaczących składników odżywczych, ale za to hamują apetyt.

O właściwym pokryciu zapotrzebowania na energię i składniki odżywcze dziecka, niezależnie od wieku, świadczy jego prawidłowy wzrost oraz stałe przybieranie na wadze. Jeśli chore dziecko je dużo w porównaniu z rówieśnikami, ale waży zbyt mało lub nie przybiera na wadze,
oznacza to, że spożycie nie równoważy wydatków energetycznych.

Czasami konieczne jest nawet intensywne leczenie żywieniowe, nocne żywienie przez sondę lub dożylne. Poprawa sposobu odżywiania oznacza zwykle większą drożność układu oddechowego, wzrost odporności i lepszy stan zdrowia chorego. Z powodu niewydolności trawiennej trzustki, występującej u około 85% cierpiących na mukowiscydozę, zaleca się stosowanie preparatów enzymatycznych, które wspomagają trawienie.

Powinny one być dodawane do każdego posiłku, zawierającego tłuszcze. Należy je podawać np, w utartym jabłku lub w musie owocowym, a nie w mleku, gdyż wtedy ich działanie jest znacznie obniżone.

Niezbędne jest również przyjmowanie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, a więc A, D, E i K, których przyswajanie jest w dużym stopniu upośledzone. Żywienie w mukowiscydozie jest zupełnie odmienne od zalecanego ludziom zdrowym.

Należy pamiętać, że dieta bogata w błonnik i niskotłuszczowa jest w tym schorzeniu całkowicie niewłaściwa. Przeciwwskazane jest stosowanie przez osoby chore diety wegetariańskiej czy wszelkich odmian diet odchudzających bądź niskokalorycznych.

Jadłospis w mukowiscydozie

I śniadanie: kasza manna na mleku, zapiekanki z bułki, masła, szynki i sera żółtego, papryka, pomidor, nektar owocowy.
II śniadanie: białe pieczywo, masło, parówka, sałatka z jabłka i cykorii oraz majonezu, sok owocowy.
Obiad: krupnik zabielany z kaszą jęczmienną, kotlet z piersi kurczaka panierowany i smażony, frytki, marchewka z groszkiem z dodatkiem masła, zielona sałata z pomidorami, ogórkami, cebulą, serem feta i oliwą z oliwek, sok pomarańczowy.
Podwieczorek: owoce z bitą śmietaną, orzechami i czekoladą.
Kolacja: naleśniki z białym serem, śmietaną i dżemem, koktajl mleczno-owocowy.
 

W mukowizsydozie należy ograniczyć:

  •  gazowane wody mineralne; 0 kawę i herbatę;   
  •  produkty o obniżonej zawartości tłuszczu;   
  •  potrawy niskokaloryczne.
 Encyklopedia medycyny naturalnej | U źródła natury

SUBSKRYBCJA

Wpisz swój adres e-mail:

Delivered by FeedBurner

Wesprzyj medycopedię



Reklama




Spirulin plus

Online

Wszystkich Online: 2
Gości: 1
Roboty: crawl Bot

Subskrybuj Encyklopedię medycyny naturalnej
Add comment

Dodaj komentarz

(przeładuj obrazek)