Subskrybuj Encyklopedię medycyny naturalnej

ERGOTERAPIA - część 1

Leczenie pracą, czyli ergoterapia

Ergoterapia (nazwa ta pochodzi od greckiego słowa ergon, oznaczającego pracę), czyli leczenie pracą, jest jedną z podstawowych odmian terapii zajęciowej, w której wykorzystuje się różne formy aktywności fizycznej i umysłowej w celu wspomagania prawidłowego rozwoju człowieka, usuwania skutków wielu schorzeń i przyspieszania powrotu do zdrowia.

Ergoterapia

Forma terapii zajęciowej

Terapia zajęciowa opiera się na wykorzystywaniu rozmaitych, mniej lub bardziej skomplikowanych czynności, często stanowiących elementy życia codziennego, które wymagają od pacjenta zaangażowania zarówno fizycznego, jak i psychicznego, niejednokrotnie skłaniając go do przekraczania pozornych barier, udoskonalania już nabytych sprawności lub nauki nowych umiejętności.

Ergoterapię, obok ludoterapii, czyli leczenia zabawą, zalicza się do najważniejszych metod zajęciowych. Stosuje się w niej rozmaite czynności produkcyjne, w których wymaga się od chorych użycia odpowiednich narzędzi. Tego rodzaju sesje terapeutyczne odbywają się zwykle w przystosowanych do tego warsztatach. W odróżnieniu od ludoterapii nie mają one charakteru zabawy, lecz skupiają się na starannym wykonywaniu prac.

Jedną z najpopularniejszych odmian ergoterapii jest praca w ogrodzie.

Idea tej formy leczenia jest chyba jedną z najstarszych koncepcji terapii zajęciowej. Z pewnością świadomość uzdrawiającej mocy aktywności fizycznej była obecna już w zamierzchłej przeszłości, nawet jeśli nie powstawały wówczas programy ergoterapeutyczne. Wyraźne ślady myślenia o zbawiennym działaniu pracy można odnaleźć już u starożytnych, dla których aktywność zawodowa stanowiła nie tylko podstawę życia społecznego, ale również jeden z wyznaczników hierarchii wartości.

Popularne powiedzenie, że ?praca jest przyjemnością?, brzmi nieco przewrotnie, jednak oddaje znane już od dawna podejście do tej kwestii. W starożytności bowiem wykonywanie przynajmniej niektórych prac było przywilejem, a nie koniecznością. Stosując więc ergoterapię, powinniśmy robić to, co lubimy, i wybrane przez nas czynności powinny nam sprawiać przyjemność.

Przypisywane Arystotelesowi powiedzenie, że ?człowiek staje się tym, co często robi?, podkreśla niezwykle istotną we współczesnej ergoterapii kształtującą rolę tego rodzaju aktywności fizycznej. Warto przytoczyć jeszcze jedno z wielu dawnych powiedzeń o pracy, które kładzie nacisk na jej psychoterapeutyczne znaczenie.

Rzymska formuła ?w bezczynności trudno o spokój? oddaje bowiem dobrze rozpoznane dziś szkodliwe skutki biernego wypoczynku, polegającego na zminimalizowaniu aktywności ruchowej. Oczywiście przykładów na zainteresowanie starożytnych tym zagadnieniem można podać znacznie więcej, te jednak wystarczą, żeby podkreślić, iż temat ten nie od dziś budzi żywe zainteresowanie.

Terapia pracą pomaga uporać się z wieloma chorobami cywilizacyjnym np. z otyłością.

Obecnie wszyscy zdajemy sobie sprawę, że wysiłek fizyczny i aktywność umysłowa znacząco wpływają na funkcjonowanie całego organizmu. Praca powoduje usprawnienie procesów przemiany materii, polepsza zaopatrywanie krwi w tlen, reguluje funkcjonowanie wielu układów ustroju, takich jak krążenia, odpornościowy, a zwłaszcza nerwowy, oraz stymuluje funkcjonowanie mózgu.

Aktywność fizyczna wymusza zachowanie szczególnej koordynacji ruchowej, powoduje zwiększenie zakresu ruchów i poprawia siłę mięśniową. Ponadto ma znaczenie profilaktyczne, ponieważ zapobiega zniedołężnieniu i wielu poważnym schorzeniom.

Poprawa nastroju i wzmocnienie psychiki

Praca przynosi wielkie korzyści dla zdrowia mentalnego. Poprawia nastrój, zwiększa poczucie własnej wartości i wzmacnia psychikę. W pracy znajduje wyraz osobowość człowieka, jest ona źródłem indywidualnej satysfakcji i jedną z elementarnych form istnienia w świecie, sposobem na ?odciśnięcie śladu? w rzeczywistości.

To również jeden z podstawowych sposobów komunikacji międzyludzkiej, który uczy zachowań i prawidłowych wzorców życia społecznego oraz tolerancji, a także otwartości na drugiego człowieka. Aktywność zawodowa może mieć także walor edukacyjny i poznawczy, daje szansę samorozwoju i jest okazją do ?ulepszania świata?.

Nie sposób sobie wyobrazić postępu, znajdującego wyraz choćby w opracowywaniu coraz nowszych wynalazków, bez odpowiedniego zaangażowania w pracę. Jej wartość terapeutyczną dostrzegali filozofowie, lekarze i wychowawcy. Od zamierzchłej przeszłości jest jednym z najważniejszych elementów terapii osób upośledzonych i rehabilitacji, stanowi także główny filar programów resocjalizacyjnych w zakładach penitencjarnych.

Głównym założeniem ergoterapii jest twierdzenie, że ciekawa praca jest lepszym relaksem niż bezruch przed telewizorem.

Wszystko to sprawia, że pracę można porównać do bardzo silnie działającego leku, którego regularne podawanie w odpowiednich dawkach przynosi nieocenione korzyści dla zdrowia, a z drugiej strony, przerwanie zażywania tego leku może prowadzić do nieodwracalnych szkód dla zdrowia i samopoczucia. Niestety, wzrost świadomości znaczenia pracy dlajakości życia ludzkiego nie idzie w parze z postępem cywilizacyjnym.

Wraz z rozwojem technicznym i społecznym świata coraz częściej maszyny zastępują ludzi wszędzie tam, gdzie praca wymaga precyzji i intensywnego wysiłku mięśni. W zaawansowanych technicznie społecznościach człowiek nie musi już nawet wykonywać wielu tak podstawkowych czynności, jak wchodzenie po schodach, rąbanie drewna, rozpalanie ognia czy noszenie wody. Wyręczają go odpowiednie urządzenia mechaniczne - windy, systemy centralnego ogrzewania i wodociągowe.

Praca w krajach wysoko cywilizowanych bardzo często polega na wielogodzinnym ślęczeniu za biurkiem, siedzeniu za kierownicą, staniu wk warsztacie, sklepie lub szkole, często też ogranicza się do mechanicznego wykonywania powtarzalnych, monotonnych oraz niezwykle nużących fizycznie i psychicznie czynności. Oczywiście zjawisko zastępowania siły ludzkiej mechaniczną jest poniekąd korzystne, ponieważ uwalnia nas od konieczności wykonywania męczących, trudnych lub żmudnych zadań. Prowadzi jednak do powstania negatywnych skutków ubocznych - jeśli brak pracy nie zostanie zrekompensowany, tego rodzaju pozorne udogodnienia stają się szkodliwe dla zdrowia.

Niewłaściwa pozycja podczas zajęć prowadzi do schorzeń kręgosłupa.

Przy niedoborze odpowiedniej aktywności aparat ruchowy człowieka słabnie i degeneruje się, podlegając różnym deformacjom związanym z pozostawaniem przez wiele godzin w niewłaściwej pozycji, z wykonywaniem nienaturalnych ruchów w warsztacie itp. W połączeniu z innymi czynnikami, takimi jak nieprawidłowe odżywianie się czy choćby złe obuwie, brak pracy może prowadzić do rozwoju wielu szkodliwych dolegliwości i schorzeń cywilizacyjnych, do których należą m.in. choroby układu ruchu, zespoły bólowe w obrębie mięśni i ścięgien, zwyrodnienia stawów, skrzywienia kręgosłupa, zwiotczenie mięśni, zmiany patologiczne w obrębie narządów wewnętrznych (np. opuszczenie jelit) oraz zniekształcenia stóp.

Czynniki związane z niewłaściwie wykonywaną pracą lub jej brakiem mają wpływ na powstawanie chorób serca i krążenia, miażdżycy, cukrzycy, otyłości, wrzodów żołądka i dwunastnicy oraz zaburzeń układu nerwowego. W wielu wypadkach dobre efekty daje zastępcze uprawianie w celach leczniczych oraz profilaktycznych gimnastyki, a także inne formy ćwiczeń ruchowych.

Jednak zdecydowanie większe znaczenie zdrowotne mają zajęcia angażujące w równym stopniu ciało i umysł, czyli właśnie warsztaty ergoterapeutyczne. Wymagają one bowiem sprawności ruchowej i manualnej, dyscypliny psychicznej oraz samokontroli. Opierają się na wykorzystaniu tkwiącego w każdym z pacjentów potencjału rozwojowego, odzwierciedlającego wiedzę i umiejętności. Zajęcia zawsze są dostosowane do możliwości uczestników warsztatów i mogą stanowić doskonałą motywację, prowokować pacjentów do uzyskiwania coraz lepszych wyników.

Ergoterapia opiera się na sesjach grupowych, w czasie których spotykają się ludzie o podobnych zainteresowaniach. Terapia pracą prowokuje pacjentów do uzyskiwania coraz lepszych wyników i samodoskonalenia, dlatego jest zalecana uczniom z problemami szkolnymi.

Ergoterapia jest metodą wielokierunkową, opartą na wykorzystaniu tkwiącego w pacjencie potencjału twórczego, prowadzoną z uwzględnieniem realizmu warunków społecznych. Oznacza to, że sytuacja panująca w grupie zajęciowej powinna być jak najbardziej naturalna, zbliżona do rzeczywistości, począwszy od atmosfery w miejscu pracy, aż po efekty wykonywanych czynności. Chodzi tu o wprowadzenie do programu terapeutycznego zajęć, których efekty pacjent będzie mógł wykorzystać w codziennym życiu.

Rehabilitacja społeczna

W tym sensie ergoterapia jest nauką poruszania się w świecie, co ma duże znaczenie w wypadku rehabilitacji społecznej osób niepełnosprawnych i upośledzonych, edukacji dzieci ze środowisk patologicznych, resocjalizacji wychowanków zakładów poprawczych oraz więźniów. Sesje ergoterapii mogą mieć bardzo różną postać. Do najczęściej przeprowadzanych należą warsztaty obejmujące naukę i praktykę w zakresie tkactwa, hafciarstwa, szydełkowania, wyszywania lub wyklejania.

Równie popularne są zajęcia ze słomą, gliną i plasteliną, robienie wycinanek i majsterkowanie, bardziej skomplikowane prace techniczne (na przykład obróbka drewna, metalu, drutu, z użyciem techniki piłowania, skręcania, szlifowania, wkręcania, ucinania, prasowania itd.), a także konstruktorskie i modelarskie.

Szczególnie korzystne dla zdrowia są zajęcia na świeżym powietrzu, podczas których prowadzi się uprawę roślin i hodowlę zwierząt. Tak duży wybór specjalności zawodowych służy między innymi temu, by pacjent mógł uczyć się umiejętności najbardziej go interesujących, zgodnie z zasadą, że praca nie powinna męczyć, ale angażować, sprawiać przyjemność i stanowić zachętę do samodoskonalenia.
 
Encyklopedia medycyny naturalnej | U źródła natury

SUBSKRYBCJA

Wpisz swój adres e-mail:

Delivered by FeedBurner

Wesprzyj medycopedię



Reklama






Spirulin plus

Online

Wszystkich Online: 3
Gości: 0
Roboty: robot Bot, robot Bot, crawl Bot